SAĞLIKTA ARAŞTIRMA KURSU: ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ DENEYİMİ
Pınar Okyay, Filiz Abacıgil, E. Didem Evci Kiraz, Ferhan Dereboy, Zekiye Karaçam, Erdal Beşer
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Akademik çalışmaların en önemli bileşenlerinden biri araştırma yapmaktır. Ancak, lisans ve lisansüstü eğitimlerde bu konuda alınan eğitimler araştırma yapmak isteyenler açısından yeterli olamamaktadır. Sağlıkta Araştırma Kursu (SAK), bu eksiği kapatmak amacıyla düzenlenmiştir. Bu kursun amacı, katılımcıların sağlıkta araştırma yöntemleri, araştırma planlama, veri toplama, toplanan verilerin değerlendirilmesi ve analizleri, örneklem büyüklüğü ve gücü hesaplama, makale yazım standardizasyonu (STROBE), makale değerlendirme, yapılacak çalışmalar için kaynak bulma yolları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır.
Bu çalışmanın amacı, bugüne kadar düzenlenen beş adet SAK’nun katılımcılarının akademik özellikleri ve kursun içerik, süre, eğitimci yeterliliği ve eğitim ortamı hakkındaki görüşlerinin belirlenmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, tanımlayıcı bir araştırmadır. Bu amaçla, ilki 7-10 Mayıs 2013, ikincisi 25-28 Haziran 2013, üçüncüsü 21-24 Ocak2014, dördüncüsü 24-28 Şubat 2014 ve beşincisi 01-04 Temmuz 2014 tarihlerinde Adnan Menderes Üniversitesi Sürekli Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi (ADÜSEM) çatısı altında dört tam günlük Sağlıkta Araştırma Kursları düzenlenmiştir. Kursta işlenen ders başlıkları, temel epidemiyolojik kavramlar; araştırma süreci ve araştırma tipleri; tanımlayıcı araştırmalar; kesitsel araştırmalar; metodolojik araştırmalar; gözlemsel araştırmalarda yazım standardizasyonu (STROBE); sahada uygulama ve denetim, araştırmada kaynak bulma ve projelendirme; veri çözümlemenin temeli, veri tipleri, tanımlayıcı istatistikler; tablo, grafik yöntemi; SPSS tanıtımı, veri girişi SPSS’de temel uygulamalar; normal dağılım; örnekleme yöntemleri, örnek büyüklüğünün belirlenmesi; saha ve klinik çalışmalarda örnek büyüklüğü, güç ve etki büyüklüğü, önemlilik testlerinde karar verme süreci; önemlilik testlerine giriş, parametrik yöntemler; parametrik olmayan yöntemler; korelasyon/regresyon analizleri; makale değerlendirme ve örnek uygulamaları içermektedir. Bu kurslarda kullanılmak üzere her analiz yöntemi için spss veri tabanı örnekleri hazırlanmıştır.
Her kursta her dersin sonunda katılımcılardan geri bildirim toplanmıştır. Bu geri bildirimlerde, dersin içerik, süre, eğitimci yeterliliği ve eğitim ortamı hakkındaki görüşleri sorgulanmış, önerileri alınmıştır. Toplanan geri bildirimler SPSS’de oluşturulan veri tabanına işlenerek değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Bu güne kadar 5 kere düzenlenen Sağlıkta Araştırma Kurslarına katılan 71 akademik personelden 10’u Doçent, 15’i Yardımcı Doçent, 2’si Uzman Doktor, 1’i Okutman, 14’ü Araştırma Görevlisi ve 9’u Yüksek Lisans öğrencisidir. Kurs sonrasında alınan geri bildirimlere göre katılımcuların % 78,4’ü derslerin içeriğini çok iyi; % 17,4’ü iyi; %4,3’ü orta/kötü bulmuştur. Ders sürelerinin yeterliliğini katılımcıların %72,2 si çok iyi; %17,8’i iyi olarak değerlendirirken %7,8’i orta; %2,2’si kötü/çok kötü olarak değerlendirmiştir. Eğiticilerin derslere hakimiyeti %86,5 çok iyi; %11,5 iyi ve %2,0 orta olarak değerlendirilmiştir. Ders içeriğinin beklentileri karşılaması %75,3 çok iyi; %17,3 iyi; %6,4 orta; %1’i kötü/çok kötü olarak değerlendirilmiştir. Derste kullanılan materyallerin yeterliliği %79,4 çok iyi; % 16,8 iyi; %3,8 orta/kötü olarak değerlendirilmiştir. Eğiticinin beden dili, ses tonu gibi sunum tekniklerini etkili kullanmasını katılımcıların %81,7’si çok iyi; %14,6’sı iyi; %3,6’sı orta/kötü olarak değerlendirmiştir. Son olarak da olumlu bir eğitim ortamı oluşturulması katılımcılar tarafından %83,1 çok iyi; %13,9 iyi; %3,1’i orta/kötü olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılardan yazılı olarak alınan diğer geribildirimler arasında ise kursun süresinin uzatılmasına, öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesi amacıyla daha sonraki zamanlarda hızlı tekrar kurslarının düzenlenmesine, yayın yapmaya yönelik bilgiler içeren ve yol gösteren kursların açılmasına yönelik öneriler bulunmaktadır.
SONUÇ VE ÖNERİLER: Sağlıkta Araştırma Kursu Adnan Menderes Üniversitesi’nde öğretim üyelerinin sürekli eğitimleri ile ilgili önemli bir eksiği kapatmakta gibi görünmektedir; ancak, uygulamalara ayrılan vaktin arttırılması, konuyla ilgili bilgileri tazelemek ve alt başlıkları daha iyi kavrayabilmek için yeni uydu kursların açılması ile etkisini arttıracağı düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: araştırma kursu, sürekli eğitim, üniversite
